Jami' at-Tirmidhi
Jami` at-Tirmidhi 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَقُتَيْبَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِحَاجَتِهِ فَقَالَ " الْتَمِسْ لِي ثَلاَثَةَ أَحْجَارٍ " . قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ " إِنَّهَا رِكْسٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ . وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ . وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ . وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ . وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لاَ . قَالَ أَبُو عِيسَى : سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ : أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَاق أَصَحُّ ؟ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ , وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا ؟ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ . قَالَ أَبُو عِيسَى : وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ , وَقَيْسٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَاق مِنْ هَؤُلَاءِ ، وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ . قَالَ أَبُو عِيسَى : سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى ، يَقُولُ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ ، يَقُولُ : مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ . قَالَ أَبُو عِيسَى : وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَاق لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ ، قَالَ : وسَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ ، يَقُولُ : إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فلا تبالي أن لا تسمعه من غيرهما إلا حديث أبي إسحاق ، وأبو إسحاق اسمه : عمرو بن عبد الله السبيعي الهمداني , وأبو عبيدة بن عبد الله بن مسعود لم يسمع من أبيه ولا يعرف اسمه
Terjemahan belum ditinjau. Semua hadis dalam koleksi ini tersedia dalam lima bahasa. Judul dan pendahuluan mungkin tetap dalam bahasa Arab.
Hannad dan Qutaybah meriwayatkan kepada kami: Wakiʿ meriwayatkan kepada kami, dari Israʾil, dari Abu Ishaq, dari Abu ʿUbaidah, dari ʿAbdullah, yang berkata: Nabi, semoga Allah melimpahkan selawat dan salam kepadanya, keluar untuk buang hajat, lalu bersabda, “Carikan aku tiga batu.” Ia berkata, “Aku membawakan dua batu dan sepotong kotoran. Beliau mengambil kedua batu itu, membuang kotorannya, lalu bersabda, ‘Ini najis.’”
Abu ʿIsa berkata, “Demikian pula Qais bin ar-Rabiʿ meriwayatkan hadis ini dari Abu Ishaq, dari Abu ʿUbaidah, dari ʿAbdullah, dengan riwayat yang serupa dengan riwayat Israʾil. Maʿmar dan ʿAmmar bin Ruzaiq meriwayatkan dari Abu Ishaq, dari ʿAlqamah, dari ʿAbdullah. Zuhair meriwayatkan dari Abu Ishaq, dari ʿAbdurrahman bin al-Aswad, dari ayahnya, al-Aswad bin Yazid, dari ʿAbdullah. Zakariyya bin Abi Zaʾidah meriwayatkan dari Abu Ishaq, dari ʿAbdurrahman bin Yazid, dari al-Aswad bin Yazid, dari ʿAbdullah. Hadis ini mengandung perbedaan dalam periwayatannya.”
Muhammad bin Basysyar al-ʿAbdi meriwayatkan kepada kami: Muhammad bin Jaʿfar meriwayatkan kepada kami: Syuʿbah meriwayatkan kepada kami, dari ʿAmr bin Murrah, yang berkata, “Aku bertanya kepada Abu ʿUbaidah bin ʿAbdullah, ‘Apakah engkau mengingat sesuatu yang engkau terima dari ʿAbdullah?’ Ia menjawab, ‘Tidak.’”
Abu ʿIsa berkata, “Aku bertanya kepada ʿAbdullah bin ʿAbdurrahman, ‘Riwayat manakah dari Abu Ishaq mengenai hadis ini yang paling sahih?’ Ia tidak memberikan keputusan. Aku juga menanyakan hal ini kepada Muhammad, tetapi ia pun tidak memberikan keputusan. Namun, tampaknya ia memandang riwayat Zuhair, dari Abu Ishaq, dari ʿAbdurrahman bin al-Aswad, dari ayahnya, dari ʿAbdullah, lebih mendekati kebenaran, dan ia memasukkannya ke dalam Kitab al-Jamiʿ.”
Abu ʿIsa berkata, “Menurutku, riwayat yang paling sahih mengenai hal ini adalah riwayat Israʾil dan Qais, dari Abu Ishaq, dari Abu ʿUbaidah, dari ʿAbdullah. Sebab Israʾil lebih kukuh dan lebih kuat hafalannya mengenai hadis Abu Ishaq daripada para periwayat itu. Qais bin ar-Rabiʿ turut menguatkannya dengan riwayat yang sama.”
Abu ʿIsa berkata, “Aku mendengar Abu Musa Muhammad bin al-Mutsanna berkata, ‘Aku mendengar ʿAbdurrahman bin Mahdi berkata, “Hadis-hadis Sufyan ats-Tsauri dari Abu Ishaq yang terlewat dariku itu tidaklah terlewat kecuali karena aku mengandalkan Israʾil mengenainya.”’”
Abu ʿIsa berkata, “Zuhair tidak begitu kuat dalam periwayatan dari Abu Ishaq karena ia mendengar darinya pada masa akhir.” Ia berkata, “Aku mendengar Ahmad bin al-Hasan at-Tirmidzi berkata, ‘Aku mendengar Ahmad bin Hanbal berkata, “Jika engkau mendengar suatu hadis dari Zaʾidah dan Zuhair, engkau tidak perlu khawatir tidak mendengarnya dari periwayat lain, kecuali hadis Abu Ishaq.”’ Nama Abu Ishaq adalah ʿAmr bin ʿAbdullah as-Sabiʿi al-Hamdani. Abu ʿUbaidah bin ʿAbdullah bin Masʿud tidak pernah mendengar dari ayahnya, dan nama dirinya tidak diketahui.”