Bulugh al-Maram

Book 2, Hadith 224

Teks hadis bahasa Arab

وَعَنْ جَابِرٍ ‏- رضى الله عنه ‏- { أَنَّ اَلنَّبِيَّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-قَالَ لِمَرِيضٍ ‏- صَلَّى عَلَى وِسَادَةٍ , فَرَمَى بِهَا ‏- وَقَالَ : " صَلِّ عَلَى اَلْأَرْضِ إِنْ اِسْتَطَعْتَ , وَإِلَّا فَأَوْمِئْ إِيمَاءً , وَاجْعَلْ سُجُودَكَ أَخْفَضَ مِنْ رُكُوعِكَ } رَوَاهُ اَلْبَيْهَقِيُّ بِسَنَدٍ قَوِيٍّ وَلَكِنْ صَحَّحَ أَبُو حَاتِمٍ وَقْفَهُ .‏ 1‏‏1 ‏- صحيح مرفوعا .‏ رواه البيهقي في " المعرفة " ( 4359 )‏ ، من طريق أبي بكر الحنفي ، حدثنا سفيان الثوري ، عن أبي الزبير ، عن جابر به .‏ لكن أعله أبو حاتم ، فقال ولده في " العلل " (1 / 113 / 307 )‏ : سئل أبي عن حديث رواه أبي بكر الحنفي ، عن الثوري ، عن أبي الزبير ، عن جابر ، أن النبي ‏-صلى الله عليه وسلم‏- دخل على مريض وهو يصلي على وسادة ؟ قال : هذا خطأ .‏ إنما هو عن جابر قوله : إنه دخل على مريض .‏ فقيل له : فإن أبا أسامة قد روى عن الثوري هذا الحديث مرفوعا .‏ فقال : ليس بشيء ، هو موقوف " .‏ وذكر الحافظ في " التلخيص " ( 1 / 226 )‏ متابعا ثالثا لهما عند البزار ‏- ولم أره ‏- ألا وهو عبد الوهاب بن عطاء .‏ قلت : وللحديث طريق آخر عند أبي يعلى في " مسنده " ، وشاهدان من حديث ابن عمر وابن عباس كما تجد ذلك " بالأصل " ، فالحديث صحيح والحمد لله .‏

Terjemahan

Jābir (semoga Allah meridainya) meriwayatkan bahwa Nabi (ṣallallāhu ‘alaihi wa sallam) berkata kepada seorang yang sakit yang salat di atas bantal—lalu beliau melempar bantal itu—: “Salatlah di atas tanah jika engkau mampu. Jika tidak, lakukan salat dengan isyarat, dan jadikan sujudmu lebih rendah daripada rukukmu.” Diriwayatkan oleh al-Baihaqī dengan sanad kuat, tetapi Abū Ḥātim menilainya mauqūf, yakni hanya sampai kepada Jābir. Penulis menilainya sahih sebagai sabda Nabi. Rujukan: al-Baihaqī, *al-Ma‘rifah* (4359), melalui Abū Bakr al-Ḥanafī, dari Sufyān al-Ṡaurī, dari Abū al-Zubair, dari Jābir. Abū Ḥātim menilai penisbatannya kepada Nabi keliru; menurutnya, Jābir sendiri meriwayatkan bahwa ia menjenguk orang sakit yang salat di atas bantal. Ia juga menolak versi yang dinisbatkan kepada Nabi melalui Abū Usāmah dari al-Ṡaurī. Al-Ḥāfiẓ menyebut dalam *al-Talkhīṣ* (1/226) perawi ketiga yang menguatkan riwayat ini dalam al-Bazzār, yaitu ‘Abd al-Wahhāb ibn ‘Aṭā’, tetapi penulis mengatakan ia tidak menemukannya. Penulis juga menyebut jalur lain pada Abū Ya‘lā dan dua riwayat penguat dari Ibn ‘Umar dan Ibn ‘Abbās, lalu menyimpulkan bahwa hadis ini sahih.